Duur van de klassenquest
: 45 minuten
Doelgroep
: Geschikt voor leerlingen tussen 7 en 12 jaar.
In deze klassenquest neemt Wanda de klas mee naar het AI-Robotics Lab. Hier traint ze Dronnies: drones die worden aangestuurd door AI-agents en worden voorbereid op situaties in de echte wereld. Maar één Dronnie is gehackt! De Dronnie vliegt zonder instructies in het rond. Kan de klas haar hierbij helpen?
Samen met Wanda ontdekken de leerlingen hoe AI in verschillende beroepen kan worden ingezet en bij welke taken AI kan helpen. Maar ze zien ook dat AI niet altijd alles goed doet: AI kan fouten maken en heeft soms hulp van mensen nodig.
Tijdens de quest denken leerlingen na over hun eigen toekomst met AI. Welke kansen biedt AI? Welke nadelen of risico’s zijn er? En welke rol blijft de mens spelen?
Lesdoelen
De leerlingen:
denken na over de mogelijke invloed van AI op hun eigen toekomst en toekomstige beroep.
onderzoeken hoe mensen AI beïnvloeden en hoe AI op zijn beurt mensen kan beïnvloeden.
leren dat AI voordelen met zich mee brengt, maar dat er ook risico's zijn
SLO
Digitale geletterdheid
Kerndoel 24C Digitale technologie, de samenleving en de wereld
Doelzin: De leerling verkent hoe digitale technologie, digitale media en de samenleving elkaar wederzijds beïnvloeden. Het gaat hierbij om:
verkennen van de invloed van de mens op de ontwikkeling van digitale technologie en digitale media en andersom;
Kerndoel 22D AI
Doelzin: De leerling verkent AI. Het gaat hierbij om:
herkennen van veelvoorkomende AI-systemen en hun toepassingen in de eigen omgeving;
Benodigdheden
Digibord/interactief bord. Maak alvast een leerkrachtenaccount hier aan.
Wil je een quest vooraf bekijken? Klik aan het begin op ‘Oefenen’. Dit kost ongeveer een half uur.
Woordenlijst
AI: AI staat voor Aritificial Intelligence, KI is de nederlandse afkorting en staat voor Kunstmatige Intelligentie. AI is als een slimme robot of computer die dingen kan leren en beslissingen kan nemen, net als hoe jij leert en beslissingen neemt.
Dronnie: een vliegende robot, een drone. Hij wordt aangestuurd door een AI-agent, waardoor hij zelfstandig taken kan uitvoeren en beslissingen kan nemen. Dronnie is een personage uit de wereld van HackShield.
Hacker: een inbreker op jouw mobiel, tablet of computer
De les
Introductie - 10 min
Vertel de leerlingen dat ze tijdens deze Klassenquest Wanda gaan helpen in haar AI-Robotics Lab. In dit lab werkt Wanda met AI-gestuurde Dronnies. Dit zijn slimme drones die worden aangestuurd door AI en mensen kunnen ondersteunen in verschillende situaties in de echte wereld.
Voordat de quest begint, wordt eerst onderzocht wat de leerlingen al weten over AI en welke ervaringen ze ermee hebben. Bespreek klassikaal de volgende vragen:
Is er iemand in de klas die kan vertellen wat AI is?
Mogelijk antwoord: Een computer die dingen kan herkennen of voorspellen.
Wie van jullie kan vertellen waar je AI voor hebt gebruikt?
Mogelijke antwoorden: in een game, vragen stellen aan een chatbot, om iets te vertalen
Heeft de leerkracht wel eens AI gebruikt?
Mogelijke antwoord: Om ideeën voor een les te bedenken.
Vervolgens denken de leerlingen na over hun eigen toekomst. Wat zouden ze later willen worden? Laat iedere leerling een beroep opschrijven. Later in de quest komen de leerlingen hierop terug. Ze onderzoeken dan hoe AI beroepen kan ondersteunen en hoe werk door AI in de toekomst mogelijk gaat veranderen.
Kern - 30 min
Start de quest op het digibord en vertel de leerlingen dat jullie samen aan de game gaan beginnen. Bespreek vooraf de afspraken die passen bij jouw klas wanneer jullie klassikaal een spel spelen op het digibord. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om leerlingen om de beurt stukken tekst hardop te laten voorlezen.
Tijdens de quest stelt Wanda verschillende vragen en geeft ze opdrachten die de leerlingen laten nadenken over AI en hun toekomst.
Wat is AI?
Tijdens de quest legt Wanda AI ongeveer als volgt uit:
Eigenlijk is AI gewoon een computersysteem dat dingen erg goed kan herkennen en raden. Hiermee kunnen AI-ontwikkelaars verschillende type AI creeëren. Je hebt AI waarmee je kan praten, AI die dingen kan maken en AI die kan vergelijken en herkennen.
Optionele Koi-vraag
Wil je met de klas verder nadenken over de wisselwerking tussen mensen en AI? Ga dan langs Koj die de klas het volgende raadsel geeft: In welke situatie veranderen mensen AI -> AI mensen -> en mensen opnieuw weer AI?
Mogelijke voorbeelden:
Complimenten
Stel dat mensen een AI belonen wanneer deze complimenten geeft. De AI leert hierdoor steeds vaker complimenten te geven. Vervolgens vinden mensen het zo prettig om met deze AI te praten dat ze hem steeds vaker gebruiken. Als mensen merken dat de AI te veel onnodige complimenten geeft, kunnen ze besluiten de regels van de AI weer aan te passen.
Zo ontstaat een wisselwerking: mens → AI → mens → AI.
Kattenfilmpjes
Mensen kijken online veel naar kattenfilmpjes. Een AI leert uit hun kijkgedrag dat kattenfilmpjes populair zijn en beveelt er daarom steeds meer aan. Mensen krijgen hierdoor meer kattenfilmpjes te zien, bekijken er nog meer en gaan misschien zelfs zelf kattenfilmpjes maken. De AI krijgt daardoor opnieuw het signaal dat kattenfilmpjes populair zijn en zal ze nog vaker aanbevelen.
Ook hier beïnvloeden mensen en AI elkaar voortdurend.
AI en beroepen
Wanda laat tijdens de quest verschillende voorbeelden zien van situaties waarin AI mensen kan ondersteunen. De leerlingen kijken daarna terug naar het beroep dat ze aan het begin van de les hebben opgeschreven.
Ze krijgen de opdracht om op te schrijven of te tekenen hoe AI iemand met dat beroep in de toekomst zou kunnen helpen. Bespreek eventueel een aantal ideeën klassikaal.
Help Wanda: de Dronnie is gehackt!
Aan het einde van de quest ontdekt Wanda een probleem: één van haar Dronnies is gehackt en op hol geslagen! Ze heeft de hulp van de klas nodig om de verbinding tussen de AI en de Dronnie te herstellen en te ontdekken wie er achter de hack zit.
De leerlingen lossen hiervoor samen een klassikale puzzel op het digibord op. De puzzel bestaat uit verschillende blokjes met verbindingslijnen. Leerlingen kunnen aangeven welk blokje gedraaid moet worden door de bijbehorende letter en het nummer te noemen. Bij iedere klik draait een blokje een kwartslag met de klok mee.
Het doel is om de blokjes zo te draaien dat alle lijnen correct met elkaar verbonden zijn. In de bijlage vind je de oplossing van de puzzel.
Afsluiting - 10 min
Sluit de Klassenquest af met een gezamenlijk gesprek. Laat de leerlingen terugkijken op wat ze aan het begin van de les over AI dachten en onderzoeken of hun ideeën zijn veranderd.
In de quest worden de volgende vragen gesteld:
Klopt wat jullie aan het begin van de les over AI zeiden nog steeds?
Mogelijk antwoord: Ik weet nu dat er verschillende soorten AI zijn.
Hoe vinden jullie het als AI bepaalde taken van mensen overneemt?
Mogelijk antwoord: Prima als een mens blijft controleren of het goed gaat.
Welke taken zouden jullie juist niet door AI willen laten uitvoeren?
Mogelijk antwoord: Beslissingen nemen waarbij gevoelens en persoonlijke omstandigheden belangrijk zijn.
Welke regels zouden jullie voor AI willen bedenken?
Mogelijk antwoord: Bij belangrijke beslissingen moet een mens meekijken.
Denken jullie nu anders over hoe AI jullie toekomstige beroep kan veranderen?
Mogelijk antwoord: Misschien bestaan er later beroepen die nu nog niet bestaan.
Benadruk dat AI niet alleen nieuwe mogelijkheden biedt, maar ook vragen oproept over wat we AI wel en niet willen laten doen en welke keuzes mensen zelf moeten blijven maken.
Verder spelen
Na de Klassenquest kunnen de leerlingen zelfstandig verder in de individuele game. In De School voor de Toekomst spelen ze verschillende levels waarin ze zich verder verdiepen in digitale technologie en onderwerpen die aansluiten bij hun eigen interesses.
Omdat de klas de Klassenquest heeft voltooid, krijgen de leerlingen een code waarmee ze extra levels kunnen ontgrendelen.
Tips
Om een levendig gevoel toe te voegen, kun je leerlingen om de beurt de tekst laten lezen, waardoor de ervaring nog boeiender wordt.
Als je de voorkeur geeft aan een stille quest, kun je het geluid uitschakelen. Navigeer naar het optiemenu van het spel waar je de muziek uit kan zetten.
“AI-agents, eenvoudig uitgelegd, zijn systemen die hun omgeving observeren, gegevens interpreteren en actie ondernemen op specifieke doelen. Ze zijn ontworpen om mensen te ondersteunen, niet om ze te vervangen, door terugkerend werk te verminderen, de nauwkeurigheid te verbeteren en snellere beslissingen te nemen. Sommige volgen duidelijke, op regels gebaseerde instructies. Anderen leren en passen zich in de loop van de tijd aan met behulp van technieken zoals machine learning en natuurlijke taalverwerking, zodat ze steeds nuttiger worden.”
Microsoft onderscheidt daarbij drie hoofdcategorieën AI-agents:
Ophaalagents halen relevante informatie op uit betrouwbare databronnen en gebruiken deze context om te redeneren, informatie samen te vatten of vragen te beantwoorden.
Taakagents automatiseren workflows en voeren namens een gebruiker handelingen uit, zodat repetitieve stappen kunnen worden verminderd.
Autonome agents kunnen zelfstandig werken, plannen maken, zich aanpassen en waar nodig problemen escaleren. Ook kunnen zij samenwerken met andere agents om complexere doelen te bereiken.
Volgens Microsoft volgen deze verschillende AI-agents in de basis hetzelfde patroon: ze nemen hun omgeving waar, redeneren over wat er gebeurt, ondernemen actie en kunnen in sommige gevallen leren van de resultaten.
